Blogs


Een foto van een oude geliefde

Een van de mooiste scènes in Grip van Stephan Enter (misschien is het zelfs wel het hoogtepunt van de roman) is wanneer het personage Vincent een foto onder ogen krijgt van Lotte, de vrouw die hij ooit afwees maar aan wie hij altijd is blijven denken. Hij lijkt in dit opzicht een beetje op Jevgeni Onegin.

lees verder op tirade.nu >

Waarom gaat Dante niet voor Matelda?

Bij het lezen van De goddelijke komedie had ik last van te veel ontzag. Ontzag voor de reputatie en de leeftijd van dit boek, waardoor je moeilijk na een paar bladzijden kunt zeggen: ‘Nee, dat spreekt me niet echt aan.’

lees verder op tirade.nu >

Lucianus van Samosata

Het is altijd mooi als een bewonderde schrijver je op het spoor brengt van een andere. Zo kwam ik via Jacques Gans uit bij Lucianus.

lees verder op tirade.nu >

Een nieuwe liefde

Al een paar jaar lang neem ik me voor om iets van Boudewijn van Houten te gaan lezen. Waarbij zijn debuutroman Onze hoogmoed de meest voor de hand liggende invulling van dat ‘iets’ is, want dat boek wordt over het algemeen gezien als zijn beste. Het is in ieder geval zijn bekendste.

lees verder op tirade.nu >

Afdalen in de hel

Afgelopen mei verscheen in The New Yorker een artikel van Joan Acocella over twee nieuwe vertalingen van De goddelijke komedie. In de inleiding vraagt Acocella zich af hoe het in godsnaam mogelijk is dat een middeleeuws allegorisch gedicht over zonde en verlossing nog altijd tot de verbeelding spreekt.

lees verder op tirade.nu >

Jan Mesdag en Godfried Bomans

Afgelopen weekend las ik Jeroen Brouwers’ opnieuw uitgegeven monografie over Godfried Bomans. Brouwers’ hoofdgedachte van dat boek is dat Bomans nooit een écht grote schrijver werd, vanwege zijn angst voor – zoals Bomans zelf ergens schreef – ‘exhibitionisme van mijn diepere gevoelens’.

lees verder op tirade.nu >

Scheidsrechter

Wie zou Menno Fernandes zijn? Sinds eind augustus staat er iedere vrijdag op de achterpagina van NRC Handelsblad een column van een scheidsrechter. Aangezien de columnist, met uitzondering van de website van de krant, niet bestaat op internet, moet ‘Menno Fernandes’ wel een pseudoniem zijn. Maar van wie?

lees verder op tirade.nu >

W.F. Hermans en Jacques Gans

Ik bladerde door het register van Boze brieven van Bijkaart, een boek dat ik vorige week op het Waterlooplein kocht. Daarbij stuitte ik onder andere op de lemma’s ‘Lutjebroek, Geheime Landheer van, zie Reve, G.K. van het’ en ‘Volksschrijver, Nederlands Meest Miskende, zie Reve, G.K. van het’.

lees verder op tirade.nu >

Het spookhuis aan het Spaarne

Op het Waterlooplein lag bij de boekenkraam min of meer het complete oeuvre van Hermans, Reve en Wolkers. De boeken van Reve waren allemaal stukgelezen, die van Hermans en Wolkers zagen er ongelezen uit. Toen ik er een paar opensloeg, bleek dat ze allemaal uit de kast van een bekende HP/De Tijd-journalist kwamen.

lees verder op tirade.nu >

Schrijvers en titels

Het verzinnen van een goede titel voor een boek is een kunst apart. De beste schrijvers kunnen de slechtste titels verzinnen en andersom komt waarschijnlijk ook voor. Als uitgeverijredacteur weet ik dat titels vaak op het allerlaatste moment, als de aanbiedingsfolder wordt gemaakt, verzonnen worden.

lees verder op tirade.nu >

William Gaddis en dr.P.H. Ritter jr.

Een paar weken geleden stond er in De Groene Amsterdammer een essay van Xandra Schutte over de literaire kritiek. Daarin haalt ze een anekdote aan uit het boek The Recognitions (1955) van William Gaddis.

lees verder op tirade.nu >

De geschrapte ‘bedscènes’ van J.J. Voskuil

Wat is de beste naoorlogse roman uit de Nederlandse literatuur? Ik zou zeggen: Bij nader inzien van J.J. Voskuil. Een briljante of liever gezegd mieterse roman van 1207 bladzijden over een groep studenten in Amsterdam. Hoewel de eerste druk uit 1963 in de ramsj belandde, werd er in 1985 een herdruk gemaakt.

lees verder op tirade.nu >

Paleisje voor Volksvlijt

In de roman Het grote zwijgen van Erik Menkveld staat het er nog: het Paleis voor Volksvlijt aan het Frederiksplein in Amsterdam. Op pagina 21 van de roman gaat componist Matthijs Vermeulen op een bankje in het plantsoen zitten en dan kijkt hij naar het gebouw.

lees verder op tirade.nu >

Céline

Afgelopen zomer schreef Arjen Fortuin in NRC Handelsblad dat Dood op krediet van Louis-Ferdinand Céline ‘stiekem nog mooier [is] dan de Reis naar het einde van de nacht’. Ik las dat tweede boek nu zes jaar geleden en was erdoor verpletterd.

lees verder op tirade.nu >

Een scheetanekdote

De Pic du Canigou wordt jaarlijks door veel toeristen beklommen. Daarbij maakt het niet uit of je kortademig of slecht ter been bent. Het pad dat via de noordkant naar de Pic leidt, gaat zo geleidelijk omhoog dat het zelfs in een rolstoel goed te doen moet zijn. Helaas voor ons koos Ton voor, zoals hij zelf schrijft, ‘de minder courante route’.

lees verder op tirade.nu >

Literaire prijsvraag

De afgelopen weken beschreef ik voor hard//hoofd acht keer de zondag van een bekende en soms een wat minder bekende schrijver. Leila Merkofer maakte er telkens een erg mooie illustratie bij.

lees verder op tirade.nu >

Een kreupele kat

Hij zat op de veranda van zijn huis te schrijven. Het was al warm en broeierig en hij had zijn T-shirt uitgetrokken. Zijn blote voeten rustten op de koele stenen vloer.
De tuinman liep over het gras en rolde een kruiwagen met bladeren voor zich uit.

lees verder op hardhoofd.com >

Een rode Renault

Ze zat in de woonkamer. Vanaf de bank had ze uitzicht op hun tuin en de straat. De kinderen waren buiten aan het spelen. Op het tafeltje voor haar lag een blanco vel papier, naast een bosje bijna vergane tulpen die ze eigenlijk weg zou moeten gooien.

lees verder op hardhoofd.com >

Kwal

Het regende op de dag dat hij zelfmoord probeerde te plegen. Hij zat achter zijn bureau. Onder de groene lamp lag het manuscript van zijn afgewezen eerste roman. De wind sloeg de regen tegen het raam. Druppels vervormden de wereld aan de andere kant van het glas: de groene, glooiende heuvels van Wales.

lees verder op hardhoofd.com >

Verjaardag

Vorige week zondag ben ik zeventig geworden. Ik wilde me op deze dag zo jong en jeugdig mogelijk voelen, dus ik nodigde in totaal veertien jonge vrouwen uit. Het waren voornamelijk vriendinnen van mijn dochters en verder enkele talentloze maar heel mooie schrijfsters die ik ooit had geholpen met de publicatie van hun boek.

lees verder op hardhoofd.com >

Beeldvullers

Tien jaar geleden was ik figurant in een film. De film heette Supertex en was gebaseerd op het boek van Leon de Winter. Ik heb de film nog nooit gezien en ik heb ook nog nooit iemand gesproken die de film wel heeft gezien.

lees verder op tirade.nu >

Grieks standbeeld

Hij stond in de badkamer van hun Parijse appartement. Het was elf uur in de ochtend en de deur naar de slaapkamer was open. Zelda lag met haar kleren nog aan op het bed. Haar rechterarm hing naar beneden. Ze snurkte bijna onhoorbaar.

lees verder op hardhoofd.com >

Pummel

Tegenover ons huis ligt een woonboot. Eigenlijk is het meer een caravan op het water. Hij heeft links en rechts twee kleine raampjes, waarvan het ene zicht geeft op de keuken en het andere op de slaapkamer. In het midden zijn twee deuren die bijna altijd open staan en samen dezelfde breedte hebben als de televisie van de bewoners.

lees verder op tirade.nu >

Een onaangepast mens

Een paar dagen geleden belde hij op. “Bruin,” zei hij, “ik kom weer even een paar dagen langs.” Hij telefoneerde, natuurlijk, vanuit een café. Scheltema of Schiller, een van de twee moest het zijn. Door de hoorn klonken bargeluiden.

lees verder op hardhoofd.com >

De verleider

De afgelopen tijd hebben maar liefst drie vrienden of kennissen van mij opgebiecht dat ze ooit The Game hebben gelezen. En dat terwijl ik altijd dacht geen The Game-lezers te kennen. The Game-lezers zijn namelijk nogal zielig.

lees verder op tirade.nu >

In het Bois de Boulogne

In een koets reden ze de stad uit. Vanuit de Église de la Madeleine zetten de paarden koers naar het Place de la Concorde, waar ze een driekwart cirkel rond de obelisk maakten om vervolgens de Champs-Élysées te beklimmen, helemaal tot aan de Arc de Triomph. “Je was geweldig,” zei hij tegen haar.

lees verder op hardhoofd.com >

The Querschnitt

Had Hemingway humor? Nee, of in ieder geval nauwelijks. Hoewel ene Jeffrey Meyers in 2004 in de Michigan Quarterly Review betoogde dat ‘his most underrated quality his lively sense of humor’ was, zou niemand Hemingway omschrijven als een humoristische schrijver. Daarvoor nam hij zichzelf en het leven veel te serieus.

lees verder op tirade.nu >

Antiekmarkt

Het was kwart over zes in de ochtend. Hij zat achter de tafel in de kamer, vlak bij de keuken, en staarde naar het glas rode wijn dat naast hem stond. Dat zal ik gisteravond vergeten zijn op te drinken, dacht hij, men zou het zonde vinden om weg te gooien. Hij goot de wijn in één keer in zijn keel, mompelde een gebed en zette het glas neer.

lees verder op hardhoofd.com >

Vier gamepoints

Ik ging tennissen met een advocaat. Hij tennist wekelijks en vertelt regelmatig over zijn avonturen op het gravel. Al een paar maanden lang zeur ik hem aan het hoofd of we niet een keer samen kunnen tennissen.

lees verder op tirade.nu >

Militaire dagmars

Ik ben niet een enorm goede kaartlezer. Bovendien – maar het heeft misschien met elkaar te maken – heb ik volstrekt geen richtinggevoel. Zie ter illustratie bijgaande afbeelding. Blauw is de snelste route van IJmuiden naar Zandvoort en rood geeft onze dwaaltocht door de Kennemerduinen weer.

lees verder op tirade.nu >

‘Zoals de meeste mannen heb ik iets met kakken.’

Het is interessant hoe inventief het geheugen te werk kan gaan. Of eigenlijk: hoe volkomen verkeerd je je sommige dingen kunt herinneren.

lees verder op tirade.nu >

Zuiderkerkhof 1

Vorige week zaterdag ging ik naar een tentoonstelling. Dat voelde nogal onnatuurlijk, want ik ga bijna nooit naar een tentoonstelling. Eigenlijk alleen als een bevriende kunstenaar ergens exposeert en er een openingsborrel wordt georganiseerd. Aangezien ik maar twee bevriende kunstenaars heb komt dat niet zo heel vaak voor.

lees verder op tirade.nu

Belastingen

Als een vooroordeel, dat ergens muurvast in je hoofd geplakt zit, ineens niet blijkt te kloppen, dan werkt dat altijd nogal ontregelend. Zo dacht ik altijd dat belastingadviseurs de saaiste mensen op aarde zijn. Of liever gezegd dat iemand die iets met belasting doet per definitie bijzonder slaapverwekkend is.

lees verder op tirade.nu >

Kavel 668

Vorige week was ik voor het eerst op een veiling. Ik had opdracht om te bieden op aquarellen van de schilder Melle, die vooral bekend is om zijn afbeeldingen van fallussen.

lees verder op tirade.nu >

Patronne

Een paar jaar geleden dacht ik dat het een goed idee zou zijn om Franse les te nemen. Op de middelbare school had ik Frans zo snel als ik kon laten vallen, en daar heb ik sindsdien altijd spijt van gehad. Ik overwoog zelfs om na mijn studie Nederlands te beginnen met een studie Frans.

lees verder op tirade.nu >

Old sport

Net als de rest van de wereld ben ik een tijdje geleden naar de verfilming van The Great Gatsby gegaan. Het was in een bioscoop in Oxford en ik ging erheen samen met de grootste Scott Fitzgerald-fan die ik ooit heb ontmoet, namelijk mijn vriendin.

lees verder op tirade.nu >

Angst voor de angst

Twee weken geleden belandde ik na een zeiltocht per ongeluk in het stadje Lowestoft aan de Engelse kust. Het is niet een plek waar een mens graag belandt. Terwijl we de haven binnenvoeren en ik de grauwe huizen op de kade zag staan, had ik het liefst onmiddellijk weer rechtsomkeert gemaakt. Maar het stormde op zee.

lees verder op tirade.nu >

De toeschouwers van Calabrië

Ik kijk naar de Giro d’Italia. Op het moment dat ik dit schrijf is er een kopgroep vooruit, met meer dan vijf minuten voorsprong op het peloton en nog 70 kilometer te gaan. Er zitten twee Nederlanders tussen: Wilco Kelderman en Pieter Weening. Van allebei heb ik nog nooit gehoord.

lees verder op tirade.nu >

Brommer op zee

Afgelopen weekend zeilde ik de Noordzee over. Niet gehinderd door enige zeilkennis of -ervaring. Maar gelukkig wisten mijn bootgenoten wat ze moesten doen. Ter voorbereiding had ik de Zeeverhalen van Biesheuvel gelezen, zodat ik niet helemáál onwetend de zee opging.

lees verder op tirade.nu >

Frits Ruprecht

Ooit in mijn leven wil ik met de boot naar Curaçao varen. Het gaat me nog niet eens zozeer om de reis ernaartoe, want dan zou ik net zo goed naar Haïti kunnen varen. Het gaat me om de aankomst in Willemstad. Als na al die dagen ineens het eiland opdoemt waar ik zo vaak ben geweest, de stad in zicht komt die ik inmiddels behoorlijk goed ken en de boot vervolgens de geul in vaart richting de haven.

lees verder op tirade.nu >

De laatste Koninginnedag

Vandaag is Jeroen Brouwers jarig. Het zal zijn laatste verjaardag zijn die samenvalt met Koninginnedag. Na 73 jaar wordt hij verlost van de oranje schaduw die al heel zijn leven over zijn verjaardag hangt.

lees verder op tirade.nu >

Mezcal

Afgelopen zaterdag organiseerde ik met twee anderen een Malcolm Lowry-avond. We bestelden Mexicaans, keken naar de verfilming van Under the Volcano en dronken mezcal.

lees verder op tirade.nu >

Plasticvrij

Waarschijnlijk wordt het huishoudelijk afval nergens ter wereld zo nauwkeurig gerecycled als in Park Slope in Brooklyn. Ik was anderhalve week in deze New Yorkse wijk en als ik niet beter wist dan zou ik nu een volkomen vertekend beeld van de Verenigde Staten hebben.

lees verder op tirade.nu >

Bont en blauw in China Town

Ik dacht dat voetbal in Amerika nog altijd meer een vrouwensport was. Ik bedoel daarmee niet alleen dat ik dacht dat het nog steeds vooral vrouwen zijn die voetballen, maar ook dat het er op het veld een stuk vredelievender aan toe zou gaan dan in Europa. Inmiddels weet ik dat dit een hopeloos verouderd denkbeeld is.

lees verder op tirade.nu >

Aantekeningen uit het ondergrondse

Een goede vriend van me, verder best een normale jongen eigenlijk, is vorig jaar bij het Korps Mariniers gegaan. Zijn aanmelding voor deze officiersopleiding had hij lange tijd voor zijn omgeving verborgen gehouden. Ik ging er dan ook vanuit dat hij in zijn vrije tijd net als ik weinig anders deed dan boeken lezen en films kijken.

lees verder op tirade.nu >

Tender is the Night

Mijn vriendin was een paar maanden lang in de ban van Tender is the Night van F. Scott Fitzgerald, en ze vond dat ik het ook maar moest lezen. Daar had ik aanvankelijk niet zoveel zin in. Hemingway beschreef Fitzgerald in A Moveable Feast als een aansteller die niet tegen alcohol kon. Bovendien is een van mijn beste vrienden een fervent Fitzgerald-hater, wat me in een lastige positie bracht.

lees verder op tirade.nu >

Het huis van Tip Marugg

Op mijn zestiende kreeg ik van mijn vader Weekendpelgrimage van Tip Marugg cadeau. Marugg (1923–2006) was een Curaçaos schrijver met een klein oeuvre. Hij schreef drie romans, waarvan de laatste, De morgen loeit weer aan, werd genomineerd voor de AKO Literatuurprijs van 1988.

lees verder op tirade.nu >